Άνθρωπος και σκύλος έχουν περισσότερα κοινά από όσα φαντάζεσαι, αναφέρει νέα έρευνα.
Άνθρωπος και σκύλος δεν συνδέονται μόνο για ψυχολογικούς λόγους και το κοινό τους ενδιαφέρον για το φαγητό. Η σύνδεση τους επίσης έχει σχέση με τη γενετική.
Για περίπου 15.000 χρόνια, τα σκυλιά έχουν μεταναστεύσει παρέα με ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Μας έχουν ακολουθήσει από την Ασία στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και πίσω στην Αφρική – όλο αυτό το διάστημα, για το κυνήγι, τη προστασία και τη συντροφιά μας.
Τώρα φαίνεται ότι το DNA του σκύλου έχει εξελιχθεί μαζί με το δικό μας DNA. Επιστήμονες στην Κίνα έχουν πλέον στοιχεία στα χέρια τους που αποδεικνύουν ότι τα σκυλιά ανέπτυξαν προστασία από την ελονοσία με τον ίδιο τρόπο που έγινε και στους ανθρώπους στη Δυτική Αφρική.
Μια μικρή αλλαγή στα γονίδια των σκύλων πιθανότατα ενίσχυσε την ανοσολογική τους κατάσταση στο παράσιτο της ελονοσίας, ανέφεραν γενετιστές από το Πανεπιστήμιο του Γιουνάν πρόσφατα στην έρευνα που δημοσιεύτηκε Molecular Biology and Evolution.
Το γονίδιο – που ονομάζεται ADGRE1 – συνδέεται επίσης με την προστασία από την ελονοσία στους ανθρώπους. Τα ευρήματα αποδεικνύουν επίσης ότι τα σκυλιά και οι άνθρωποι έχουν υποβληθεί σε αυτό που ονομάζεται συγκλίνουσα εξέλιξη: Προσαρμόστηκαν ταυτόχρονα στο νέο περιβάλλον αναπτύσσοντας ανεξάρτητα παρόμοια χαρακτηριστικά.
“Το κλασικό παράδειγμα συγκλίνουσας εξέλιξης είναι η προσαρμογή υψομέτρου στους Θιβετιανούς και τα σκυλιά τους”, λέει ο γενετιστής Adam Boyko από το Πανεπιστήμιο Cornell.
Οι Θιβετιανοί έχουν στον οργανισμό τους μια ειδική έκδοση ενός γονιδίου που βοηθά το αίμα τους να αντιμετωπίσει χαμηλά επίπεδα οξυγόνου. Το γονίδιο – που ονομάζεται ESPA1 – ενεργοποιεί μια ολόκληρη δέσμη άλλων γονιδίων όταν μειώνονται τα επίπεδα οξυγόνου.
«Και τα σκυλιά στο Θιβέτ έχουν επίσης μια μετάλλαξη στο ESPA1 που προσδίδει αντίσταση στα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου», λέει ο Boyko.
Το πόρισμα αυτό δημοσιεύθηκε πριν από μερικά χρόνια από μια άλλη ομάδα στην Κίνα. Τώρα αυτή η νέα μελέτη προσθέτει μερικά ακόμη γονίδια στη σύγκλιση μεταξύ σκύλων και ανθρώπων.
Μια από τις πιο διάσημες φυλές σκύλων της Αφρικής, το Βasenji είναι στενά συνδεδεμένο με τα σκυλιά του δρόμου που βρίσκονται σε ολόκληρη τη Δυτική Αφρική. Tara Gregg/EyeEm/Getty Images
Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα σκυλιά προσαρμόστηκαν στη διατροφή της Δυτικής Αφρικής με παρόμοιο τρόπο όπως οι άνθρωποι, αλλάζοντας τα ίδια γονίδια που εμπλέκονται με την έκκριση ινσουλίνης και την ευαισθησία της. Και στα σκυλιά έγιναν μεταλλάξεις οι οποίες τα βοήθησαν να προστατεύονται από το έντονο φως του ήλιου στις τροπικές περιοχές, όπως ακριβώς το ίδιο έχει συμβεί και με τους ανθρώπους.
Όλες αυτές οι νέες πληροφορίες προέρχονται από μια απίθανη πηγή: Τα τοπικά σκυλιά στη Νιγηρία – τα οποία συχνά καταλήγουν στο δρόμο.
“Παρόμοια σκυλιά βρίσκονται σε όλο το Κονγκό, τη Λιβερία και τη Γουινέα”, λέει ο Boyko, ο οποίος έχει μελετήσει τη γενετική αδέσποτων σκύλων. ” Όλα φαίνονται ίδια: μικρόσωμα και αδύνατα καφέ σκυλιά.“
Για να βρούν την συγκλίνουσα εξέλιξη σε ανθρώπους και σκύλους, ο Ya-Ping Zhang και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο Yunnan ανέλυσαν τα γονιδιώματα 15 τοπικών σκύλων στη Νιγηρία και στη συνέχεια συνέκριναν τα γονιδιώματα τους με εκείνα των ευρωπαϊκών σκύλων, κινέζικων σκύλων και λύκων.
Αμέσως η ομάδα συνειδητοποίησε ότι αυτά τα νιγηριανά σκυλιά έχουν αρχαίο γενεολογικό δέντρο. Είναι άμεσοι απόγονοι μιας ομάδας σκύλων που ήρθαν στην Αφρική πριν από περίπου 14.000 χρόνια, πιθανότατα από τη Μέση Ανατολή και απομονώθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τους ευρωπαίους και ασιατικούς σκύλους.
Τελικά, αυτά τα πρωτοποριακά σκυλιά έδωσαν επίσης τη βάση του σήμερα για την διάσημη αφρικανική φυλή με το απαλό κοντό τρίχωμα και τη καμπυλωτή ουρά. Προσαρμόστηκαν στο τροπικό περιβάλλον της Δυτικής Αφρικής δημιουργώντας αντίσταση σε μια ασθένεια που μοιάζει με ελονοσία – ακριβώς όπως και οι δίποδοι φίλοι τους.
Ποιός ξέρει? Ίσως το μυστικό για το οριστικό τέλος της ελονοσίας να κρύβεται σε ένα κοκαλιάρικο, άμοιρο και αδέσποτο σκύλο σε μια στάση λεωφορείου κάπου στο Λάγος.
“Υπάρχουν περίπου ένα δισεκατομμύριο σκυλιά στον κόσμο, και περίπου τα δύο τρίτα είναι αδέσποτα”, λέει ο Boyko.
“Σήμερα οι περισσότεροι γενετιστές δεν δίνουν προσοχή σε αυτά τα σκυλιά, αλλά αυτό ευτυχώς αλλάζει. Είμαι χαρούμενος τελικά που και τα αδέσποτα σκυλιά αρχίζουν να παίρνουν σιγά σιγά κάποια αγάπη..”
Αγάπη – και ίσως ένα μικρό κομμάτι μπέικον από έναν γενετιστή;
